WERELD SLAAT OLIEDOBBER AAN DE HAAK
BRENT SPAR WORDT EVEN BRANDPUNT
VAN DE WERELD

Peter de Knegt
Stornoway, Schotland (GPD)


We varen op Shell-diesel de haven van Stornoway uit. Laat in de middag. De kok van Greenpeace liet op zich wachten. De zon prikt als een Philips-spaarlamp door het grauwe wolkendek. Water zover je kunt kijken. Windkracht zes zwiept de golven hoog op. Het vlaggeschip van Greenpeace, de Solo, heeft de achtervolging ingezet op de meest besproken oliedobber ter wereld: de Brent Spar. Aan boord het mondiale mediacircus dat een stukje oceaan voor een paar dagen tot brandpunt van de wereld moet maken.
Op de kade in Stornoway schudt een bejaarde visser het hoofd. Wat een poespas voor zo'n olieplatformpje. De zee geeft en de zee neemt en er is toch plaats genoeg in dat vele water? Avonturiers zijn het die milieujongens en wat halen ze nou helemaal uit zee? De apotheker in het dorpje op de Hebriden bij Scotland deed een paar uur goede zaken. Door de wereldpers leeggekocht. De laatste reispillen en armbandjes met accupressuur zijn onder het stof vandaan gehaald. Achter menig oor kleeft een reispleister.
Zeven uur verderop stoomt een obscure vlootschouw op naar de North Fenny Ridge, een ruim twee kilometer diepe trog die Shell heeft voorbestemd als het zeemansgraf van de Brent Spar. Bejaard en afgedankt. 130 meter Schroot vol olieresten, pcb's, cadmium en lichtradioactief grafiet.

OORLOGSSCHEPEN
In het kielzog van de sleepboten van Smit hebben zich al dagenlang Shellboten en de Britse visserijwacht genesteld. Twee actievoerders zijn bij een mislukte actie aan boord gehesen van de Rembras en worden volgens Greenpeace gegijzeld. Het Greenpeaceschip de Altair volgt op de voet, weer gepest door de vijand die probeert te verhinderen dat het Greenpeace schip hindert.
Bovenop de oliedobber hebben zich vier milieu-activisten verschanst. Ondanks de enorme waterkanonnen van de Britse 'oorlogsschepen' wist een helikopter twee van hen vrijdag te lossen. E‚n werd bijna van het dertig meter boven de zeespiegel uittorende helidek gespoeld. De andere twee werden vanmorgen met een kleine rode helikopter aan boord gebracht. Ze hebben voedsel voor weken bij zich, een radioverbinding met schip de Altair en een overdosis moed. De kettingen waarmee ze zich wilde vastketenen aan de Brent Spar zijn verloren gegaan in de golven. Met een spandoek beantwoordden de milieuhelden de waterstralen: 'Welcome back Spartans'. De matrozen van de tegenstander kalkten snel hun beddelakens vol: 'Hell Mamma. We love you'.
Om het voor de actievoerders nog enigszins behaaglijk te krijgen zijn ze afgedaald naar een van de werkruimten, maar de ramen zijn eerder al door Shell ingeslagen en constant spuwende waterstralen proberen deze jongste milieuhelden op de knie‰n te krijgen. Met dit boegbeeld van Greenpace aan boord van de Brent Spar kan er geen sprake zijn van afzinken, zo weet ook Shell. Als de vier niet opgeven en vrijwillig via het laddertje weer de helikopter inklimmen, kan de begrafenis woensdag niet doorgaan. Een belegering van het platform door Shell-werknemers of de Britten lijkt onhaalbaar omdat het helikopterdek op de Brent Spar ook al is vernield en behangen met scheermesjesdraad.

KAT EN MUIS
,,Gonzo moet nog even wachten met opblazen,'' meent Solo's eerste stuurman Frank. Hij heeft net 18 dagen Brent Spar-bezetting achter de rug en is in Panama aan boord gegaan van de inderhaast opgetrommelde Solo. De voormalige Smit Tak sleper die enkele jaren geleden voor enkele miljoen door Greenpeace is aangeschaft was net op de terugweg van een achtervolging van het plutoniumtransport dat vanuit Frankrijk via de Kaap Hoorn naar Japan leidde. Het wordt de laatste tocht van de Solo onder de Greenpeacevlag. Na de strijd op de Atlantische Oceaan wordt het schip verhuurd aan de Staat der Nederlanden om als een Florence Nightingale te kunnen ingrijpen bij olierampen op de noordzee. Een mooiere finale had de Solobemanning zich niet kunnen voorstellen.
De 14-koppige bemanning van de 67 meter lange Solo is klaar voor de zoveelste strijd tegen milieu-onrecht. Medewerkster Rose Young neemt met de internationale pers de recente geschiedenis van de Spar door. ,,Twee maanden geleden wist de massa nog van niks, nu zijn de verkoopcijfers in Duitsland al met 40 tot 50 procent gedaald. Het kat en muis spel wordt steeds grimmiger, weet ze te melden. ,,De vriendelijkheid is eraf, ze zijn heel agressief''. Frank deelt aan soms al wat wit weggetrokken journalisten de reddingsvesten uit.

NIET ZO PEACEFUL
Ook hij waarschuwt voor de oorlogsdreiging. ,,Ik hoop dat jullie ze niet nodig hebben, maar de Shelljongens probeerden de helikopter al naar beneden te halen, dus ik ben benieuwd wat er gaat gebeuren. Maar niet in het water springen voordat wij het zeggen.''
Greenpeace zegt geen draaiboek klaar te hebben voor de komende dagen. De chaos die Greenpeace is moet ook nu weer op het laatste moment als een legpuzzel in elkaar vallen. De helikopter staat klaar op het dek van de Solo. De Amerikaanse pilote Paula (45) zit te popelen om de lucht in te gaan. De rubberboortjes zijn vastgesjord. Hans de machinist geeft in de machinekamer volle kracht vooruit. Nog ‚‚n nacht en de extra troepen van Greenpeace kunnen zich in het strijdgewoel storten. Tweede stuurman Cor Graafland uit Beuningen zal zijn vuurdoop beleven en hij heeft er zin in. ,,Ik hoop dat er actie komt, echte actie. Wat mij betreft hoeft het allemaal niet zo peaceful.''


GREENPEACEVLAG IN TOP OP OLIEDOBBER
NA GROOTSTE OVERWINNING OOIT

SHELL STAAKT DUMPPLAN: WATERKANONNEN ZWIJGEN

Peter de Knegt
ATLANTISCHE OCEAAN/AAN BOORD VAN DE SOLO


(GPD) - Shell is gezwicht onder de enorme internationale druk en heeft het plan om de afgedankte oliedobber Brent Spar te dumpen in zee gisteravond om 18.15 uur afgeblazen. Ruim 200 kilometer buiten de Schotse kust haalde Greenpeace gisteravond haar grootste overwinning ooit. Direct nadat het nieuws bekend werd stopten de Shell-schepen op de Atlantische Oceaan hun zware waterkanonnen. Onder luid gejuich van de bemanningen van de Solo en Altair verschenen even later de vier bezetters van de Spar aan dek en werd de Greenpeace-vlag op het olieplatform gehesen.
In een eerste verklaring die Greenpeace een half uur later aan boord van de Solo uitdeelt, maakt de milieuorganisatie bekend dat 'dit een overwinning is van het milieu'. ,,Shell en de Britten zijn uiteindelijk verstandig geworden. Ze hebben juist geantwoord op de publieke druk. Greenpeace wil samen met Shell nu toestemming krijgen van de Britten om de Brent Spar aan land te ontmantelen op de meest milieuvriendelijke manier, aldus Greenpeace. Tweede stuurman Cor Graafland.....
lees meer ››
‹‹ terug naar het overzicht