DE EINDELOZE ZOEKTOCHT VAN WENDE SNIJDERS

Met een tomeloze energie probeert zangeres Wende Snijders het beste uit zichzelf te halen. Nieuwsgierig, niet bang, maar zelfkritisch. Ook bij rampspoed gaat ze stug door. Zingen als vorm van meditatie.

ZINGEN ALS TEGENGIF

Door Monique de Knegt

(GPD) - ,,Het moet anders jongens. Het moet tranceachtig, niet te melodieus. Denk aan Tantraseks. Wist je dat er Chinezen zijn die, tegenover elkaar gezeten, elkaar mentaal klaar kunnen laten komen?''
Wende Snijders zit tegenover haar drummer, bassist en pianist. Samen repeteren ze Come Together van The Beatles voor haar nieuwe show. Ze heeft het lied tot op het bot ontleed, elk woord afgekloven en opnieuw vlees en bloed gegeven. ,,Ik wil het geluid van een vliegtuig dat door de geluidsbarrière gaat. Lukt dat?''
De trukendoos gaat open. Er wordt net zolang gezocht totdat Wende instemmend knikt. Ze weet precies wat ze wil en werkt daar met een tomeloze energie naar toe. Staccato wordt legato, het aantal akkoorden op de piano moet minder en kan die rechterhand een octaaf hoger? Er zijn welgeteld negen minuten voor een plas, peuk en bekertje oude koffie. ,,Ik geloof heel erg in 'ja'. Dat je gaat voor hetgeen je kiest. De muzikanten met wie ik werk, hebben 'ja' gezegd. Het feit dat ze zich hebben gecommitteerd is het fundament. Daar boven kun je ruziën, bekritiseren, bijsturen.'' Bruine ogen, breed geschouderd en meer meisje dan de overrompelende Wende op het toneel. Ze is in de 'maakfase' als we elkaar voor het eerst spreken. Mateloosheid regeert. ,,Veel drinken, roken, hysterisch winkelen terwijl ik winkelen haat, en veel lezen en schrijven.'' Gulzig leest ze de aantekeningen die ze jaren eerder maakte van reizen naar Parijs en Istanbul. Boeken ook, over beroemde mensen en hun zienswijzen. Van Carl Jung tot The Beatles en Johan Cruijff. ,,De Beatles interesseren me ontzettend op dit moment; hoe ze zichzelf hebben gedwongen om risico's te nemen. Van Love Me Do naar'A Day In The Life.''
,,Ik lees ook dingen van Johan Cruijff: pingelen, looptraining, tactisch inzicht. En toch ruimte zoeken om niet te doen wat je al deed. Wat je al deed, is het vangnet. Ik wil in mijn nieuwe show ook niet enkel doen wat ik al deed. Het is niet mijn doel om mijn hele leven Franse chansons te zingen. Ik wil ook in andere talen zingen en kijken of het lukt om eigen liedteksten te schrijven.'' ,,Op advies kijk ik nu terug, om daarna weer vooruit te werken. Ik moet incorporeren wat ik allemaal heb gedaan en geleerd. Als je steeds opnieuw probeert het wiel uit te vinden, trek je je batterij leeg. ''
Naast de televisie ligt een blocnote waarin ze inspirerende citaten opschrijft, op het nachtkastje pen en papier om nachtelijke invallen niet te 'verslapen'. ,,Soms is het vermoeiend. Dan lig ik net, hup licht weer aan, schrijven. Hou nou op, denk ik dan. Is het nu klaar?! Maar ik klaag er niet over.''
Alles wat haar interesseert, legt ze voor aan beste vrienden, collega's of haar moeder. Beetje 'clichématig' zeggen die die dan, 'mooi', of: 'Nu volg ik je niet meer'. Vriendin en choreografe Annabel Lopez Ochoa werd ongevraagd getrakteerd op passages van de psychiater Carl Jung. Wende is bezig, weten haar vrienden dan, die de zangeres kennen als 'iemand die graag praat'.
De 'maakfase' is een geobsedeerde en gepassioneerde zoektocht. Nooit naar 'een leuk liedje', maar altijd naar een tekst waarvan de noodzaak duidelijk moet zijn. Het is geen eenvoudig proces. Nooit, en nu helemaal niet. Haar jarenlange relatie is verbroken, haar zieke vader is onlangs overleden en ze moest een concert voorbereiden met het voltallige Metropole Orkest.
,,Ik ga effe schapen hoeden, heb ik de afgelopen weken gedacht. Maar ik denk niet dat ik mijn vader een plezier zou doen als ik m'n tournee zou afgelasten. Ik wil het er eigenlijk helemaal niet over hebben. Ik wil dit niet delen met mensen die ik niet ken. Het is een misverstand dat de persoon achter de artiest belangrijk is. Dan is het kunstwerk gewoon niet goed genoeg! Ja, zelf lees ik in autobiografieën wel over de gevoelens en ervaringen van mensen, maar dan is het wel voorbij. Als ik nu mijn gevoelens prijsgeef, dan gaat het publiek met ze aan de loop en kom ik helemaal niet aan verwerking toe. Dan wordt theater zo'n therapeutisch ding. En daarvoor maak ik geen theater.''

HALF ZANGERES
Het was op de middelbare school dat ze voor het eerst optrad. ,,Ik voelde toen al de spanning en voldoening van het podium. Echt te gek!'' Vette soulnummers van Aretha Franklin en The Weather Girls zong ze op het jaarlijkse scholierenconcert op het lyceum in Zeist. Daarnaast volgde ze vanaf haar twaalfde wekelijks zangles.
,,Mijn moeder en de zangdocente adviseerden me te wachten totdat ik zestien was en mijn stembanden waren volgroeid. Daar kreeg ik steken van in mijn maag; moet ik nog zó lang wachten? Ik wilde zingen! Dat deed ik altijd al, als ik niet neuriede. Voor pianospelen had ik het geduld niet. Het interesseerde me niet genoeg. Dan ramde ik agressief op de toetsen of maakte ik een etude af naar mijn idee.''
Ze gold niet als een belofte. Keihard heeft ze gewerkt om te zijn waar ze is en dat moet ze nog steeds. ,,Tot aan het vierde jaar van de Kleinkunstacademie vond ik dat ik niets kon. Uit onzekerheid, maar ook omdat ik geen keuze maakte. Toen ik het Concours de la Chanson had gewonnen, heb ik mijn ouders en Ruut Weismann (artistiek leider van de kleinkunstacademie, red.) opgelucht gezegd: ik ben zangeres!''
,,Ik zong al tien jaar maar ik geloofde niet dat het kon. Waarschijnlijk heb ik teveel naar anderen gekeken. Naar Jacques Brel, naar Bette Midler. Het gras is elders altijd groener. Toen ik besloot niet meer te vergelijken, werd het rustiger en kon ik meer aandacht besteden aan wat ik deed.'' Ze zingt (nog) veel Frans en Afrikaans. Weinig mensen die het kunnen verstaan. Maar iedereen vindt het prachtig. Wende Snijders leeft het lied. Half actrice, half zangeres vertelt ze haar verhaal met heel haar lichaam. Niet bang om te bewegen, niet bang om alles te geven. ,,Het is ook steeds de angst bezweren. Ik kan heel nerveus zijn, maar ik leef misschien tachtig jaar en ik wil nog zoveel doen…''
Kort voor een optreden trekt ze zich terug. ,,Dan heb ik zo mijn rituelen. Die zijn geheim. Stel je voor dat ik vertel dat ik dan nog een boterham pindakaas eet. Dan denkt de hele zaal voordat het doek opgaat: ze zit nu aan haar boterham pindakaas. Ik wil niet alles inkleuren, dan hou je geen verbeelding over.
Haar optredens zijn omschreven als 'hartstochtelijk' en 'beestachtig'. ,,Overgave is mijn primitieve kant. Maar ik heb meer kanten. Ik wil ook het uitademen gaan benaderen, het naar jezelf laten kijken.''
Haar vaste arrangeur Sebastiaan Koolhoven, die ook werkte met Mathilde Santing, Karin Bloemen en Trijntje Oosterhuis, denkt dat Wende ook internationaal hoge ogen kan gooien. Vanwege haar nieuwsgierigheid, zelfkritiek en ongelooflijk harde werken. Niet dat ze lonkt naar roem en rijkdom. Wende wil het beste uit zichzelf halen en legt daartoe een eindloze zoektocht af. Valkuil is dat ze te hard werkt. Zoals onlangs, toen ze na haar optreden op de Amsterdamse Uitmarkt met het Metropole Orkest 'kortsluiting' voelde en op vakantie ging.
Voor haar aanstaande tournee neemt ze zichzelf in acht. ,,Ik heb een kwetsbare stem, dus ik kan me niet veel permitteren. Kort voor mijn tournee stuur ik mijn vrienden een mail dat ik niet kan praten: we gaan over vier maanden wel de kroeg in. Om mijn stem te sparen, rook ik dan minder, slaap ik meer en geef ik geen interviews.''
Een geslaagd optreden doet alle offers vergeten. Nee, doet alles vergeten. ,,Zingen is ook een tegengif voor als de tijden niet zo rooskleurig zijn. Dat heb ik altijd zo gevoeld. Ik begrijp ook dat het optreden van Sting op 11 september 2001 doorging. Bij rampspoed zou ik denk ik ook doorgaan. Ik zou liever zingen dan huilend onder de dekens kruipen. Niet om mezelf te overschreeuwen, maar zingen is voor mij een manier om mijn emoties te uiten.''
Twee dagen voor de dood van haar zieke vader zong ze op het North Sea Jazz Festival. Haar vriendin Annabel was erbij en zag vanaf het moment dat Wende het podium besteeg, enkel bezieling. ,,Zingen is voor Wende een soort meditatie. Het is het moment dat de tijd niet bestaat.''

PASPOORT
Wende Snijders werd in 1978 geboren in Engeland als dochter van een weg- en waterbouwkundige en een muzikale moeder. Ze groeide op in Indonesië, Guinee-Bissau en Zeist. In Afrika leerde ze Frans, de taal waarin ze zich graag uitdrukt.
Ze volgde het Lyceum in Zeist en de Kleinkunstacademie in Amsterdam. In 2000 won ze het Concours de la Chanson. In 2004 bracht ze haar eerste album 'Quand tu dors' uit. Het album werd bekroond met een Edison en Wende trok volle zalen met haar theatertournee. Naast lovende recensies kreeg ze ook de ZONTA-award en de British American Tobacco-prijs.
In 2006 verscheen haar tweede album 'La fille noyee'. Afgelopen theaterseizoen was ze te zien in Het Verschil, naast Jenny Arean, Raoul Heertje en Jan Jaap van der Wal. In het voorjaar speelde ze op het Oerolfestival en werd door collega's onderscheiden met De Gouden Notenkraker. Haar nieuwe tournee start in Den Bosch met vier uitverkochte avonden.

19 sep 2007 Monique de Knegt
‹‹ terug naar het overzicht